Άγιος Νικόλαος

Αρχιτεκτονική και περιουσία του ναού:

Μικρός μοναστηριακός ναός, κτισμένος στο νότιο άκρο του χωριού. Είναι του τύπου της μονόκλιτης με τρούλο. Ο ρυθμός αυτός επικράτησε την εποχή της Φραγκοκρατίας. Πιθανόν κτίστηκε το 16ο  αιώνα. Κάποιοι μελετητές, όμως, υποστηρίζουν ότι κτίστηκε το 12ο αιώνα, επειδή ένα οικόσημο μιας φράγκικης οικογένειας, που υπάρχει στην είσοδο του ναού, είναι το ίδιο με αυτό που υπάρχει στη δυτική είσοδο της μεσαιωνικής εκκλησίας του 12ου αιώνα της Παναγίας της Ελεούσας.

Πολύ αργότερα, προστέθηκε στο μικρό ναό ο νάρθηκας. Λέγεται πως γύρω γύρω υπήρχαν κελιά, μέσα στα οποία διέμεναν μοναχοί, οι οποίοι καλλιεργούσαν τα χωράφια που βρίσκονται γύρω από το ναό και έτσι η περιοχή ήταν ολοπράσινη. Το εκκλησάκι λειτουργούσε ως μοναστήρι μέχρι το πρώτο μισό του 19ου αιώνα. Κατά τα 1805 περιουσία της μονής ήταν δεκαπέντε σκάλες περιβόλια γύρω από την εκκλησία με δύο βρύσες και δέντρα και στη γη των Πετριδιών προς την Έμπα, πεντακόσιες σκάλες χωράφια.

Η Παράδοση:

Σύμφωνα με την παράδοση, το ναό αυτό τον έκτισε ένας καπετάνιος, ο οποίος περνώντας με το καράβι του από τις ακτές της Χλώρακας συνάντησε άγρια θαλασσοταραχή. Τότε, έκανε τάμα στον Άγιο Νικόλαο πως αν κόπαζε την τρικυμία, θα του έκτιζε ένα ναό στο λόφο που έβλεπε απέναντί του, όπως και έγινε.

Το εσωτερικό του ναού:

Στο βόρειο τοίχο του ναού υπήρχαν ίχνη τοιχογραφιών του Αγίου Νικολάου και του βίου του. Το εικονοστάσι του ναού είναι λιτό. Υπάρχουν πάνω στο τέμπλο τέσσερις φορητές εικόνες. Στον ανατολικό τοίχο υπάρχει μια επιβλητική εικόνα του Αγίου Νικολάου, όπου εικονίζεται ως ιεράρχης. Το πρόσωπό του είναι ασκητικό, ευγενικό και με αρμονικές αναλογίες. Είναι σχεδόν φαλακρός, με μέτωπο μεγάλο και ρυτιδωμένο και τα μάτια του μεγάλα και εκφραστικά. Η γενειάδα του και το μουστάκι του είναι στρογγυλόσχημα.

Στα δεξιά του κυρίως ναού υπάρχει ένα κούφωμα όπου υπήρχαν αφιερώματα, κυρίως παπούτσια και κέρινα πόδια. Εκεί είναι αναρτημένη η εικόνα του Αγίου Ξενοφώντος του Ξορινού. Οι πιστοί έπαιρναν χώμα από το μέρος αυτό, επειδή το θεωρούσαν ευλογημένο από τον Άγιο Ξενοφώντα που ξορίζει τα κακά.

Το Αγίασμα:

Μέχρι πρόσφατα, κοντά στο ναό υπήρχε πηγή από την οποία ανάβρυζε αγίασμα και κατέληγε σε μια λίμνη. Απ’ αυτή τη λίμνη κουβαλούσαν τα παιδιά του δημοτικού  νερό, για να ποτίσουν τον κήπο του σχολείου. Γύρω από το ναό υπήρχαν πολλοί δρύες, που η εκκλησία τούς πούλησε αργότερα σε Τουρκοκύπριους που είχαν λουτρά στο Κτήμα.